MBS :Chapter 5: Measurement and scaling
चर (Variable) को अर्थ चर (Variable) भन्नाले परिवर्तन हुने वा फरक–फरक मान लिन सक्ने कुनै पनि विशेषता, गुण वा अवस्था हो। अनुसन्धानमा अध्ययन गरिने विषय वा तत्व, जसको मान व्यक्ति, वस्तु, स्थान वा समयअनुसार बदलिन्छ, त्यसलाई चर भनिन्छ। उदाहरणका लागि, एउटा कक्षाका सबै विद्यार्थीको उमेर, उचाइ, तौल, परीक्षा अंक, आय, शिक्षा स्तर वा कामप्रतिको सन्तुष्टि समान हुँदैन। यी सबैको मान फरक–फरक हुन्छ। त्यसैले यी सबै चर हुन्। अनुसन्धानमा चर अत्यन्त महत्वपूर्ण हुन्छ, किनकि अनुसन्धानले यही चरहरूको अध्ययन गरेर तथ्यहरू पत्ता लगाउँछ। चरको आधारमा अनुसन्धानकर्ताले तथ्याङ्क सङ्कलन गर्छ, विश्लेषण गर्छ र निष्कर्ष निकाल्छ। यदि चर स्पष्ट रूपमा पहिचान गर्न सकिएन भने अनुसन्धान व्यवस्थित रूपमा गर्न सकिँदैन। सरल शब्दमा भन्नुपर्दा, "जुन कुरा परिवर्तन हुन्छ वा फरक–फरक मान लिन सक्छ, त्यसलाई चर (Variable) भनिन्छ।" उदाहरण: उमेर (Age) – सबैको उमेर फरक हुन्छ। आय (Income) – सबैको आय समान हुँदैन। परीक्षा अंक (Marks) – सबै विद्यार्थीले एउटै अंक ल्याउँदैनन्। कर्मचारीको कार्यसम्पादन (Employee Performance) –...